Er zit niet meer in het liberalisme

Dinsdag zat ik rond de tafel met Guy Verhofstadt. Een geweldige ervaring. De beelden van Verhofstadt die door een kritische groep politieke wetenschappers wordt ondervraagd zie je op 4 juni in het 19u- en laatavondnieuws van VTM.
Verhofstadt kwam er zijn ambitieuze Europese plannen uit de doeken doen. Verhofstadt wil met de opbrengst van Euro-obligaties investeringen doen om de economie terug op gang te trekken.
Wat voor investeringen hij precies wilt doen, is iets wat hij zelf niet echt aanhaalt. Pas wanneer ik hem vraag hoe hij dat precies wil invullen begint hij over groene investeringen, vooral in hernieuwbare energie, dat in de vorm van een coöperatief systeem waarin verbruikers ook producenten worden. Maar zoals we weten wil Open VLD ook investeren in meer wegen, meer logistiek, meer bedrijventerreinen. Zo is de Open VLD een van de voortrekkers van de verbreding van de Ring en de Lange Wapper-brug.
Verschillende top-economen, zoals bijvoorbeeld Geert Noels, geven Groen! gelijk wanneer we zeggen dat logistiek de economie van het verleden is. Het creëert weinig meerwaarde voor de economie, weinig nieuwe jobs, maar wel veel overlast en files, wat terug schadelijk is voor de economie. Willen we investeringen doen, dan doen we dat het best in de economie van de toekomst. Dan kiezen we best voor innovatieve industrieën, die ons leven duurzamer maken, zoals duurzame en milieuvriendelijke wagens, supergeïsoleerde woningen, hernieuwbare energie, …

Wat vooral opvalt is dat Verhofstadts plannen niet gemaakt zijn voor een parlementslid. Met zijn boek stelt hij zich kandidaat voor het voorzitterschap van de Commissie, of binnenkort misschien het presidentschap van de EU, al wil hij dat zeker niet gezegd hebben. Misschien is het zelfs terug een sollicitatie om premier te kunnen worden?
We kunnen dan ook betwijfelen of Guy Verhofstadt in het parlement meer zal uitblinken dan zijn collega oud-premier Jean-Luc Dehaene, die een van de slechtste Europarlementsleden wordt genoemd.

Opvallend was Verhofstadts schuldbekentenis. Hij heeft naar eigen zeggen vroeger inderdaad te veel geijverd voor een onbegrensde vrije markt zonder overheidsoptreden. Hij erkent ondertussen gelukkig dat een economie zichzelf niet in hand kan houden maar duidelijke spelregels nodig heeft. Maar die spijt komt te laat. Deze crisis toont duidelijk de gebreken aan van jaren liberaal beleid van deregulering en privatiseringen. Deze crisis toont het falen aan van het liberalisme. Moet een liberaal ons dan terug uit die crisis helpen?

Groen! stelt al jaren dat er grenzen zijn aan wat de planeet en de maatschappij aankan. Die grenzen moeten dan ook duidelijk getrokken worden rondom de economie. Er is niets mis met winst maken, maar dat mag niet ten koste gaan van de natuur, buurtbewoners en de werknemers. Daarom pleiten wij voor een economie op mensenmaat.

Kiezen we voor de oplossingen van vroeger of kijken we vooruit?

De socialisten, nu zeker?

Zo zeker ben ik daar niet van.
Sinds het ontstaan van de Vlaamse regering zijn de Vlaamse socialisten onafgebroken aan de macht in Vlaanderen. In 1995 riep men luid: “SP is nodig!” In 2009 heeft men “nu zeker” nood aan de SP.A. En toch beweert de SP.A dat ze nodig zijn om een sociaal en progressief beleid te voeren.

Ik ben teleurgesteld in de SP.A. Maakt de SP.A deel uit van een rechtse regering dan kan zij echt het verschil niet maken. In de paarse regering Verhofstadt II zorgde zij mee voor de fiscale amnestie, die fiscale fraudeurs beloonden in plaats van de gewone man die trouw zijn belastingen betaalden. Ze stemden mee met de notionele intrestaftrek dat een cadeautje is aan bedrijven, dat de belastingbetaler 2,4 miljard Euro kost. Omdat er aan deze financiële aftrek voor bedrijven geen voorwaarden werden gesteld kwamen er ook geen nieuwe jobs bij of investeringen in innovatie. Dit werd dus puur een cadeautje aan de aandeelhouders.
De SP.A stemden in de Vlaamse regering ook mee voor de jobkorting die de Vlaming opdeelt in werkende Vlamingen die beloond moeten worden en profiterende Vlamingen die dringend aan het werk moeten. Vergeet de Vlaamse Regering daarmee toch ook wel onze gepensioneerden die niet rondkomen met hun pensioen, langdurig zieken, mensen die hun job verloren door de financiële crisis, huisvrouwen, gehandicapten en Brusselse Vlamingen.

In ons rijke Vlaanderen waar 1 op 10 beneden de armoedegrens leeft en de werkloosheid terug oploopt tot 10% moeten we echt kiezen voor een solidaire samenleving en een sterker armoedebeleid. Met hogere en welvaartsvaste uitkeringen kunnen we mensen echt helpen. Er moet meer geïnvesteerd worden in duurzame jobs en in de sociale economie. Door de mensen die het eerst nodig hebben te helpen bij de isolatie van hun woning, kunnen we hun energiefactuur drastisch naar beneden drukken.

Met een fors investeringsplan in een nieuwe groene economie kunnen we massaal nieuwe jobs creëren. We doen dit echter op een duurzame verstandige manier, met projecten die onze economie vergroenen en onze energiekosten doen dalen, zoals investeren in het beter isoleren van woningen en gebouwen.

Maar we moeten ook kiezen voor kwaliteitsvolle jobs. Jobs die het mensen mogelijk maken gezin en arbeid te combineren. Zo kiezen we pas echt voor de kwaliteit van het leven.

Wil de SP.A onze partner zijn om deze groene en sociale economie te organiseren?

De inzet van de verkiezingen 2: Europa

In het tweede luik van “Wat wordt de inzet van de verkiezingen?” stel ik nu Europa voor als hét campagnethema.

Ik hoop met heel mijn hart dat de Europese Unie eindelijk een rol gaat spelen in de campagne van de politieke partijen. Europa is de instantie die zowat 70 % van alle Belgische wetgeving stuurt en vorm geeft. Europa is ook de instelling van de toekomst. De huidige economische, sociale en klimaatcrisissen tonen aan dat samenwerking tussen landen noodzakelijk is om zulke problemen de baas te kunnen en samen onze toekomst te vrijwaren.

Europa wordt tot nu toe door verschillende politici enkel gebruikt als schietschijf. Neemt Europa een goede maatregel, dan steken de ministers van de lidstaten die pluimen zelf op hun hoed. Is de nieuwe Europese richtlijn minder populair, dan schieten de nationale ministers die maatregel meteen af en schilderen ze de EU af als grote boeman.

Nochtans is de Europese Unie een prachtig project. Ooit begonnen als het beste mechanisme om oorlog te vermijden op het Europese vasteland is het nu uitgegroeid tot het instituut om volop samen de toekomst tegemoet te kunnen gaan. Om samen de grote problemen, zoals de opwarming van de aarde aan te pakken en volop te streven voor gelijke kansen en rechten voor iedereen in Europa.

In de media komt Europa nauwelijks aan bod. En dus interesseert het ook de Belgische en Vlaamse politici niet.
Behalve een enkele Verhofstadt durft geen enkele Vlaamse politicus volop zijn visie voor Europa duidelijk te maken. Want ja, door over Europa te praten win je geen stemmen.

Ook al liggen de Europese instellingen in Brussel, zelfs dan nog lijkt Europa onze politici maar matig te interesseren. Het is zelf zo erg dat uit een rapport van het VBO in 2007 bleek dat de Belgische ministers van alle ministers uit heel de Europese Unie het vaakst afwezig zijn op Europese Ministerraden (1/5 van de vergaderingen gebeurt zonder Belgische minister), wat nochtans een van de belangrijke medebeslissers is in de wetgevingsprocedure van de EU.
Normaal gezien moeten ministers verantwoording afleggen voor hun daden voor het parlement. Maar zo goed als nooit wordt een minister aangepakt over een standpunt dat hij vertegenwoordigde op een Europese Ministerraad.
En als onze politici nog niet eens geïnteresseerd zijn in Europa, waarom zouden de burgers er dan nog van wakker liggen?

Willen we het Europese project echt zien slagen, dan moet Europa het hart van de Europeanen veroveren. En dat kunnen we alleen maar allemaal samen doen. Door er allemaal over te praten en er volop in te geloven.

De Europese Unie heeft die aandacht immers nodig, zeker nu we voor zo’n cruciaal moment staan. De uitbreidingen zijn positief, maar mogen ook niet tot een verzwakking en onbestuurbaarheid van Europa leiden. De Grondwet voor Europa moet daarom een nieuwe adem vinden. Op het vlak van milieu en klimaat moeten dringend zware beslissingen genomen worden. Een echte Europese buitenlandse politiek moet geloofwaardig gemaakt worden. Een groot Europees defensiebeleid met een gezamenlijk Europees leger moet de weg naar de realiteit vinden. Een gemeenschappelijk asielbeleid moet de toekomst worden.
Zo zou de EU nog op veel andere domeinen een cruciale rol kunnen beginnen spelen.

Maar ze botsen op tegenstand van de steeds grotere groep van Eurosceptici en de steeds grotere kloof tussen de EU-instellingen en de burger. Ook in ons Vlaanderen groeien de Eurosceptische partijen zoals Lijst Dedecker en Vlaams Belang. De eerste met een ultraliberaal programma en een pleidooi dat nieuwe kerncentrales nodig zijn en de opwarming van de aarde een mythe is (met cijfers gebaseerd uit een studie van 1995). De laatste brengt Europa altijd in verband met de Islam en is daardoor tegen Europa. Begrijpe wie begrijpe kan.

Uiteraard moeten we ook kritische kantlijnen bij Europa durven trekken. Europa staat te ver van de burger af, wat meteen ook verklaart waarom Europa niet voldoende gedragen wordt door de burger. Mensen vrezen dat Europa hun lokale culturen wil veranderen en doen verdwijnen. Maar dat is onterecht.
Europa is sowieso te weinig sociaal. Terwijl dat net een grote opportuniteit is.

Op cruciale momenten haalt vaak ook het egocentrisme van verschillende lidstaten de bovenhand zodat de Europese Unie niet doortastend kan optreden. Een mooi voorbeeld is het optreden van de EU bij de financiële crisis. Net hier had Europa een grote rol kunnen spelen met een gemeenschappelijk plan om de economie terug op gang te brengen en volop te investeren in een groene economie. Die plannen en ideeën gaan ook rond in Europa. Maar neen, enkele grote landen beslisten er anders over en wilden eerder protectionistisch terug hun eigen beleid voeren. Een gemiste kans.

Europa mist ook nog te vaak kansen op het internationale toneel. Europa spreekt te weinig uit één mond bij grote conflicten en kan zo niet voldoende wegen op de wereldpolitiek, waardoor ze steeds meer wordt weggestoken door de Verenigde Staten en de nieuwe wereldmachten zoals China en Japan.

Kortom de komende verkiezingen moeten politici eerlijk durven zijn over waar zij met Europa naar toe willen. Groen! geeft alvast het goede voorbeeld. Met Bart Staes hebben wij, en dat wordt door vriend en vijand bevestigd, het beste Vlaamse Europarlementslid in huis.
Heel wat anders dan andere partijen (SP.a) waar hun beste Europarlementslid (Anne Van Lancker) moet wijken voor een kopstuk (Kathleen Van Brempt) . Ook anders dan LDD bijvoorbeeld wiens kopstuk (Jean-Marie Dedecker) zeker is dat hij niet gaat zetelen wanneer hij verkozen wordt. Ook anders dan bij CD&V wiens lijsttrekker (Jean-Luc Dehaene) openlijk in kranten verkondigt dat hij daar gaat zitten voor zijn partij, want dat hij zichzelf daar verveelt en geen zin heeft om zich met technische dossiers bezig te houden.

De lijstvorming voor Europa belooft dus al niet veel goeds te worden. Laat die kopstukken ons dan maar van het tegendeel getuigen dat ze wel iets waard zijn en wel bekommerd zijn om Europa.

Want de toekomst wil vooruit.
En daar hebben we de Europese Unie voor nodig.